Eğitim Notu
Önce şunu bilin
Bu bir satış raporlama aracı değildir. Sorduğu soru "ne kadar sattık" değil, "bu karar cebimize ne yaptı".
Bir kampanya ciroyu ikiye katlayıp kârı sıfırlayabilir. Bir reklam, getirdiği siparişten fazlasına mal olabilir. Sistem bunları ayırt etmek için kuruldu. Ürün maliyeti şimdilik sistemde tutulmuyor; o yüzden ekranlar ciro, komisyon, hakediş, reklam ve indirimi gösterir, ürün başına kâr göstermez.
İkinci kural: bilinmeyen sıfır değildir. Eksik bir oran, eksik bir maliyet, okunamayan bir gün — hiçbiri sıfırla doldurulmaz. Ekranda "hesaplanamadı" görürseniz bu bir arıza değil, dürüstlüktür: yarım bir hesap, yanlış olduğu belli olmayan bir hesaptır.
1 · Şartları tanımlayın
Her portalın komisyon oranı ve ödeme vadesi sözleşmenizde yazar. Sistem hiçbirine varsayılan atamaz: 'genelde %10'dur' diye bir değer yazılmaz, çünkü yanlış bir oran doğru görünen yanlış bir kâr üretir.
- Firmalar ve Şartlar ekranında her mağaza için komisyon oranını girin.
- KDV mükellefiyeti firmaya göre değişir; platform KDV'sinin gider mi indirim mi olduğunu belirler.
2 · Migros için günde bir tık
Üç portalın ikisinde (Trendyol ve Yemeksepeti) sunucudaki tarayıcıya bir kez giriş yapılır ve oturumu panel kendisi canlı tutar. Migros'ta durmaz: oturum anahtarı tam 10 saat yaşar, yani sabah açılan bir oturum gece 00:01 koşusuna yetişmez. Giriş ekranı ayrıca robot kontrolü yapar — o kontrol zaten otomatik girişi durdurmak için vardır ve aşmaya çalışmak doğru değildir.
- Çözüm girişi yeniden üretmek değil, var olanı paylaşmak: mağazalar her sabah zaten kendi bilgisayarlarından giriyor.
- Girişi yapan her bilgisayara bir kez 'Migros oturumunu gönder' yer imi kurulur (sürükle-bırak).
- Her gün Migros paneline girdikten sonra o düğmeye bir kez tıklanır. On saniye.
- 17:00'den sonra gönderilmesi en iyisi — sabah gönderilen anahtar gece koşusuna yetişmez.
- Giden tek şey oturum anahtarıdır: şifre gitmez, saklanmaz, sorulmaz. Anahtar zaten saatler içinde kendiliğinden ölür.
- Aktarım yapıldığında gece koşusu Migros için tarayıcıyı hiç açmaz — robot kontrolü de on saatlik ömür de yoldan kalkar.
- Yemeksepeti'nin yer imi yalnızca yedektir: sunucu tarayıcısının oturumu düşerse kullanılır.
- Fiyuu (kurye) bütün işletme için tek hesaptır; anahtarı yaklaşık 6 gün yaşar ve yenilenmez, haftada bir gönderilir.
3 · Günlük bakılacak yer
Sabah açıp bakılacak tek ekran Bugün. Dün ne oldu, hangi kampanya para kaybettirdi, hangi ödeme gecikti — hepsi orada toplanır.
- Bugün: dünün özeti ve dikkat gerektirenler. Gece koşusunu beklemek istemezseniz «Verileri yenile» düğmesi anlık toplar — o koşu yalnızca bugünün satış ve hakedişini okur, bir dakikada biter.
- Müşteri → Süreler: mutfak, kurye ve teslim süreleri. Müşteri → İptaller: tek satırdan platforma, siparişe ve fişe ya da fatura satırına kadar tıklayarak iner.
- Ödeme Türleri: siparişler ödeme yöntemine göre; kapıda alınan para (nakit, yemek kartı) ile platformun tahsil ettiği.
- Müşteri → Hedefler: her platform için yemek çıkma, paketçi ve paketçi bekleme süresi, iptal oranı ve Trendyol'un restoran hedefleri — ölçülen değer ve sizin koyduğunuz hedef. Hedef konmamışsa 'hedef yok' yazar.
- Denetim: bütün bulgular; türe tıklayınca liste o türe süzülür, tutara ve tekrar sayısına göre sıralanır, her bulgu kendi kanıtını (fatura satırı ya da sipariş fişi) açar.
- Mahalle Analizi: hangi mahallede talep var, o talebin ne kadarı bize geliyor.
- Hakediş Mutabakatı: söz verilen para geldi mi, tam mı.
4 · Gelen ödemeleri işaretleyin
Yemeksepeti ve Trendyol ödediklerini kendi ekranlarında ilan eder, sistem onları kendiliğinden eşleştirir. Migros etmez: bir tarih ve tutar söyler, sonra öder, ama okuyabileceğimiz bir onay yayımlamaz. İşaretlenmezse o satırlar sonsuza kadar 'bekliyor' kalır ve bekleyen bakiye haftalar önce bankaya geçmiş parayı saymaya devam eder — kimsenin göremediği bir yanlış.
- Migros'un ödeme planı her gece beklenen ödemeye çevrilir; Ödemeler geldi mi ekranında bekleyen her ödemenin yanında tutar, tarih ve 'Geldi' düğmesi var.
- Daha kısası: Banka ekstresi ekranına bankadan indirdiğiniz hesap hareketlerini (.xlsx ya da .csv) yükleyin. Eşleşen Migros havaleleri önce gösterilir, onaylayınca topluca 'geldi' olur.
- Ödeme günü geçmiş Migros ödemeleri 'geciken' değil 'kontrol edilemiyor' diye ayrı durur: gelmediğini bilmiyoruz, yalnızca bakamadık.
- Tutar, söz verilenle dolu gelir. Banka hesabınıza bakın: aynıysa dokunmadan onaylayın.
- Az geldiyse gelen tutarı yazın — fark 'eksik ödeme' olarak kaydedilir ve takibe girer. Yuvarlamayın; o fark bu ekranın varlık sebebi.
- Haftada bir bakmak yeterli. Geciken ödemeler zaten kırmızı işaretlenir.
5 · Karar vermeden önce
Bir kampanyaya girmeden önce Simülasyon ekranında ne olacağını görün. Motor gerçek siparişlerle hayali senaryoyu aynı koddan geçirir — yani simülasyonun aritmetiği raporun aritmetiğiyle birebir aynıdır.
- İndirim oranını ve beklenen sipariş artışını girin.
- Sistem başabaş noktasını söyler: bu indirimin kendini ödemesi için kaç sipariş artmalı.
Sistem size ne zaman kendiliğinden haber verir
Dört kontrol her gece kendiliğinden çalışır. Bulduğu her uyarının yanında neden böyle karar verdiği ve nereye bakmanız gerektiği yazar — uyarı tek başına bir iş değildir, nereye bakılacağını söyleyen uyarı işe dönüşür.
- Mutfak teslim etti, portal saymadı. Sipariş sistemindeki teslim edilmiş sipariş sayısı panelin günlük raporunu aşıyorsa bildirilir; yaklaşık tutarıyla birlikte. Bu doğrudan para kaybıdır.
- İptal bedeli. İptaller, kurye firmasının "tamamlayamadım" bildirimiyle birlikte listelenir; aynı dönemin hakedişindeki açıklanmayan kesintiler yanına konur. Sistem ikisinin aynı şey olduğunu iddia etmez — sorulması gerektiğini söyler.
- Geciken ve eksik ödeme. Vadesi geçmiş ödemeler ve söz verilenden az gelen tutarlar ayrı ayrı görünür. Ödemesi hiç okunamayan platformun (Migros) günü geçmiş ödemeleri geciken sayılmaz, "kontrol edilemiyor" diye ayrı yazılır ve banka ekstresine bakılması istenir.
- Portal ciro tanımını değiştirdi mi. Üç portal "ciro"yu farklı tanımlıyor (Yemeksepeti ve Trendyol indirimden önce, Migros indirim düşülmüş). Bu sabit yazılmadı, her gece ölçülüyor; bir portal tanımını değiştirirse uyum oranı düşer ve haber verilir.
Tarama son iki günü yargılamaz: portal rakamları günlerce oynamaya devam eder, ertesi sabah bulunan fark çoğu zaman bitmemiş bir gündür. Panelde o gün için hiç satır yoksa da fark sayılmaz — o bizim eksiğimizdir, onların değil.
Mahalle analizi nasıl okunur
Her mahalle için üç sayı vardır: o mahallenin verdiği toplam sipariş, o siparişin bize gelen payı, ve kalan.
- Payı %30 ve üzeri olan mahallelerde varsayılan tercihiz — orada reklam harcaması çoğu zaman zaten kazandığımız siparişi satın alır.
- Payı %15 altında ama sipariş hacmi olan mahalleler asıl fırsattır: talep var, biz yokuz. Sebebi reklam, teslimat yarıçapı ya da fiyat olabilir — ekran hangisi olduğunu söylemez, nereye bakılacağını söyler.
- Bir mahallede tek sipariş varsa %100 pay bile bir şey ifade etmez. Hacme bakın.
Söylemediği şey: hangi rakibin orada bizden güçlü olduğu. Rakip listemizin tamamı şehir düzeyinde kayıtlı ve portallar mahalle kırılımında yalnızca toplam veriyor. Kalanın kime gittiği hiçbir kaynakta yazmıyor; tahmin etmektense boş bırakıyoruz.
Dönem ve arşiv
Bütün ekranlar son yedi günle açılır. Sebebi geçmişin önemsiz olması değil, kararın zamanlı olması: ayın 3'ünde yanlış giden bir kampanya 28'inde geri alınamaz, ve aya-kadar bir ekran dün geceyi üç haftalık yerleşmiş geçmişin altına gömer.
Geçmiş kaybolmadı. Arşiv ekranından son sekiz ayın her biri, istediğiniz ekranda açılır; ya da herhangi bir ekranın filtresinden "Özel aralık" seçebilirsiniz. Arşiv ayrı bir veri deposu değildir — aynı veri, farklı bir kapı.
Takıldığınız kelime
Anlamadığınız bir başlığın yanındaki küçük i harfine dokunun — ne olduğunu, nasıl hesaplandığını ve boşsa neden boş olduğunu yazar. Telefonda da çalışır: üzerine gelmek yerine dokunmanız yeterli.